Uvod u sociologiju politike

Uredio/la Damjan Petrović

October 13, 2020

Reč “politika” potiče od reči polis ( grad, država), središte polisa bila je agora ( trg), gde su građani debatovati i donosili odluke javnim glasanjem. Ljudi koji nisu učestvovali u debatama, nazivani su idiotima.

Politika predstavlja veštinu upravljanja društvom, odnosno to je jedna društvena delatnost i ona se odnosi na društveno-javnu sferu, a naročito na državne poslove.

Dakle, politika je delatnost koja je usmerena na organizovanje, vođenje, kreiranje, regulisanje zajedničkog života ljudi u okviru jedne zajednice, društva ili države, u skladu sa njihovim potrebama, interesima, uz saglasnost svih, sa upotrebom prisile ili bez nje.

Endri Hejvud smatra da se politika odnosi na stvaranje, očuvanje i menjanje opštih pravila društva koja su važna za to isto društvo.

Hana Arent, nemačka teoretičarka političke filozofije je postavila jedno pitanje: “Ima li politika uopšte smisla”? Ona smatra da politika predstavlja posebnu oblast ljudskog delovanja, gde se na osnovu mišljenja, govora ili argumentovanja odlučuje, to jest učestvuje u odlučivanju o javnim poslovima.

Od Aristotela, pa sve do danas, postoji mnogo definicija politike, a najznačajniju podelu dodelili su:

1) Normativisti, koji tvrde da je politika povezana sa moralom ( postoji poštena i nepoštena politika);

2) Pozitivisti, koji tvrde da politiku nije moguće definisati prema ciljevima, već prema sredstvima ( postoji autoritarna i demokratka politika).

Za kritičke teorije ( marksizam) država je, pre svega, aparat vladajuće klase, dok je kod Vebera država shvaćena pozitivistički, kao monopol nad legitimnom fizičkom prinudom.

Dva tu osnovna značenja politike:

  1. Instrumentalno značenje ( borba za vlast koja pojedincima omogućava od državnih službi – zaštita privilegovanih položaja);
  2. Neutralno značenje ( usklađivanje delatnosti od opšteg značaja – napor da se uspostavi pravednost i obezbedi bezbednost).

Politika se može razumeti kao skup tri oblasti:

1. Vladavina ( politička moć, uspostavljanje pravnog sistema i vladavina zakona);

2. Interesi ( izražavanje svojih ličnih potreba preko politike);

3. Javnost ( sloboda mišljenja, govora i delovanja).

LITERATURA

  1. Hejvud Endru. 2004. Politika, CLIO, Beograd
  2. Hejvud Endru. 2005. Političke ideologije, Zavod za udžbenike, Beograd
  3. Sociologija za treći razred srednjih stručnih škola i za četvrti razred gimnazija, Milena Stanojević, Logos, Beograd, 2016.
  4. Sociologija za treći razred srednjih stručnih škola i za četvrti razred gimnazija, Vladimir Vuletić, Klett, Beograd, 2015.
  5. Sociologija za treći razred srednjih stručnih škola i za četvrti razred gimnazija, Grupa autora, Zavod za udžbenike, Beograd, 2012.

Slični tekstovi!

 

Pojedinac, kultura i društvo

Pojedinac, kultura i društvo

Razvoj društvenih nauka pratile su brojne promene, no, pre nego što su se razvile
društvene nauke, postojali su teoretičari koji su se bavili isključivo ljudskom
prirodom. Smatrali su da je čovekova druga priroda – kultura.

read more
Sociološke discipline

Sociološke discipline

Savremena sociologija razgranala se na veći broj samostalnih disciplina-posebnih sociologija. Zato se pre može govoriti o sociologiji u množini, kroz prizmu njenih grana, odnosno disciplina. Brojne discipline izučavaju vezu jedne društvene pojave sa društvom u celini, čime doprinose razvoju opšte nauke o društvu i razumevanju društvenih pojava i procesa u sveukupnosti njihovih varijeteta. Tačan broj socioloških disciplina nije poznat, jer se postojeće discipline konstantno razvijaju, dajući materijal za nastanak novih subdisciplina, koje svojim osamostaljivanjem daju novu, zasebnu disciplinu. Neke od najznačajnijih socioloških disciplina su: sociologija kulture, sociologija rada, sociologija grada (urbana sociologija), sociologija sela (ruralna sociologija), sociologija morala, sociologija masovnih komunikacija.

read more
Maks Veber

Maks Veber

Maks Veber (1864-1920) Biografski podaci          Maks Veber rođen je u Erfurtu (Pruska) u protestantskoj porodici. Kada je Veber imao 5 godina, njegova porodica odlučuje da se preseli u Berlin, gde njegov otac započinje...

read more
Metod sociološkog istraživanja

Metod sociološkog istraživanja

Sama reč “metod” potiče od grčke reči methodos što znači put ili način kako da se dođe do nekog saznanja odnosno do neke istine. Metodologija je logička disciplina koja proučava metod i razvija sva njegova logička načela. Istraživanje najčešće predstavlja proveru...

read more